Prosty przepis na pierwsze mydło – 4 składniki

Mydło-baza, czyli proste i tanie mydło z tłuszczy, które kupisz w markecie.

Idealne, by zacząć mydlarską przygodę.

 

Odznacza się wysokimi parametrami pielęgnacyjnymi, prawidłową pianą i odpowiednimi właściwościami myjącymi.  Odświeża, zmiękcza i odżywia skórę. 

Do wykonania wystarczy kuchenne wyposażenie, a składniki  znajdziesz w sklepach spożywczych i chemicznych. 

 

Niezbędne sprzęty:

  • Waga 0,1 g
  • Naczynie do odważania wodorotlenku sodu.
  • Naczynie na ług z pokrywką. (Termoodporne, np. garnek emaliowany/ze stali nierdzewnej lub naczynie ze szkła borokrzemowego)
  • Naczynie do podgrzania tłuszczu. (Termoodporne, np. garnek emaliowany/ze stali nierdzewnej lub naczynie ze szkła borokrzemowego)
  • Mieszadło. Może być łyżka, trzepaczka do jajek, mikser. Najwygodniejszy jest blender ręczny. (Termoodporne, np. emaliowane/ze stali nierdzewnej lub naczynie ze szkła borokrzemowego).
  • Forma na masę mydlaną. Bardzo wygodne są formy silikonowe, jak do babeczek. Można także użyć plastikowych pudełek po żywności wysmarowanych tłuszczem, szuflad wyłożonych papierem do pieczenia. W tej materii mało co nas ogranicza.
  • Rękawiczki jednorazowe. Ług i świeże mydło to substancje żrące, a ręce podczas wyrobu mydła są najbardziej narażone na poparzenia.

*Ważna uwaga: nie korzystamy ze sprzętów aluminiowych, ponieważ reagują z ługiem. Niszczy się wtedy i mydło i aluminiowy przyrząd.

 Składniki:

  1. wodorotlenek sodu jakości czystej do analiz – 96,0 g
  2. woda – 180,0 g
  3. olej rzepakowy – 420,0 g
  4. Olej kokosowy – 280,0 g

Przygotuj ług:

Ubierz rękawiczki.

Wodorotlenek sodu wsyp do naczynia z zimną wodą.

Wymieszaj delikatnie. Temperatura w naczyniu gwałtownie rośnie.

Upewnij się, że całe NaOH jest rozpuszczone.

Przykryj naczynie z ługiem.

Odstaw do ochłodzenia.

Rozpuść tłuszcze:

Czekając na ochłodzenie ługu, w osobnym naczyniu rozpuść olej kokosowy. Dolej olej rzepakowy.

Kontrola temperatur:

Upewnij się, że temperatura ługu i tłuszczy wynosi mniej niż 40°C, ale więcej niż 20°C.

Można przeprowadzić diagnozę bez termometru, poprzez dotyk obu naczyń. Powinny być ciepłe, ale nie gorące.

 

Im niższa temperatura, tym wolniej będzie zachodził proces zmydlania.

 

Powstawanie masy mydlanej:

Odpowiednio schłodzony ług wlewam powoli do naczynia z tłuszczami. Ostrożnie mieszam najpierw wyłączonym blenderem, po chwili włączam najmniejsze obroty. Miksuję do momentu, gdy ług połączy się z tłuszczami i razem stworzą jednolitą emulsję.

*Najbezpieczniej jest mieszać do uzyskania tak zwanego śladu mydlanego, czyli do momentu, w którym masa będzie na tyle gęsta, że po wyciągnięciu blendera będzie widać wypukły ślad po blenderze. W masie o takiej gęstości można tworzyć wypukłe wzory.

*Ewentualne dodatki wymagające miksowania, najlepiej dodawać po osiągnięciu jednolitej masy mydlanej, bez czekania na ślad.

Formowanie mydła:

Masę mydlaną odpowiedniej gęstości przelewam do foremek silikonowych. Foremki można przykryć folią i owinąć kocem, ale nie trzeba. Przykrycie i izolacja mydła od otoczenia służy utrzymaniu wyższej temperatury zmydlania i wejście w fazę żelową. Przyśpieszy to dojrzewanie mydła, ale za to mydło ściemnieje.

Mydło wyciągam z foremek po jednym, czasami po dwóch dniach.

Przed pierwszym użyciem mydło powinno leżakować w suchym, ciepłym i przewiewnym miejscu przez przynajmniej miesiąc.

 

*Dojrzewanie mydła można też przyśpieszyć.

  • Pierwszym sposobem jest podgrzewanie masy mydlanej w wolnowarze lub w kąpieli wodnej aż do momentu przejścia fazy żelowej.
  • Druga technika polega na podgrzewaniu w piekarniku rozlanego do foremek świeżego mydła. Czas podgrzewania i temperaturę należy kontrolować, bo może się zdarzyć, że mydło wykipi z form.
  • Trzecia metoda polega na leżakowaniu mydła w miejscu o podwyższonej temperaturze, czyli na przykład w kotłowni, na grzejniku.

 

Kontrola dojrzałości mydła:

To, czy mydło jest już gotowe do użycia kontroluję przeważnie papierkiem wskaźnikowym do badania pH.  Mydło jest gotowe, gdy mieści się w przedziale od 7 do 9.5.

*Alternatywnym sposobem jest polizanie mydła. Dobre do użytku mydło nie powinno szczypać w język.

Udoskonalenia:

  • Zamiast zimnej wody do ługu użyj odwaru/naparu/ wodnego maceratu ziołowego lub oczyszczonej borowiny.
  • Maceruj zioła w olejach, których użyjesz do mydła.
  • Dodaj suszone zioła, mąkę, glinki kosmetyczne lub miód do masy mydlanej.
  • Chcesz, aby mydło pachniało? Dodaj olejki eteryczne w ilości od 3%-5% masy tłuszczy użytych do mydła.
    • Niektóre naturalne olejki eteryczne przyśpieszają lub opóźniają gęstnienie masy mydlanej.
      • Olejki eteryczne przyśpieszające gęstnienie masy mydlanej:
        • lawendowy,
        • goździkowy,
        • cynamonowy,
        • rozmarynowy,
      • Olejki eteryczne opóźniające gęstnienie masy mydlanej:
        • pomarańczowy,
        • mandarynkowy,
        • bergamotowy,
        • z kamforowca cynamonowego,
IMG_4058
Mydło pokrzywowe z suszoną pokrzywą dodaną do masy mydlanej.

Mycie sprzętu:

Wbrew pozorom świeże mydło zimnoprocesowe się nie pieni i nie myje.  Jest tłustą, mocno alkaliczną mazią. Trudno rozpuszcza się w wodzie.

Z czyszczeniem sprzętu radzę sobie następująco:

  • Dokładnie wygarniam masę do form silikonową szpatułką/łopatką.
  • Przed myciem płynem do naczyń przecieram przybory jednorazowym ręcznikiem.
  • Żeby dokładnie umyć blender, miksuję nim wodę z płynem do naczyń.

Można też umyć sprzęty w zmywarce lub poczekać, aż mydło dojrzeje i zmyć mydło, które się już pieni.

 

Czy szkodliwe jest używanie tego samego sprzętu do mydła i żywności?

Wodorotlenek sodu jest powszechnie dodawany do żywności jako regulator kwasowości i emulgator.

Można go znaleźć pod oznaczeniem E524.

 

Mydłem można myć zęby i mydło naturalnie tworzy się w procesie trawienia tłuszczów u ludzi.

Małe ilości mydła w żywności mogą popsuć smak potraw, dlatego wszystkie sprzęty trzeba bardzo starannie wyczyścić.

 

21 Comments

Join the discussion and tell us your opinion.

JaneBlack
23 lutego 2016 at 11:50

Mam superpatent na mycie sprzętów do mydła. W trakcie robienia mydła wrzucam po kolei to co już się nie przyda do dużego wiadra, po czym zalewam wszystko wodą i wstawiam do szafki pod zlewem. Zapominam o tym. Jak mi się przypomni to w sumie wystarczy wylać wodę, ewentualne resztki mydła wypłukać i już. Zero szorowania. 😀

Całkiem Lubię Chwasty
23 lutego 2016 at 12:02
– In reply to: JaneBlack

Świetny sposób! Można też mydło w naczyniach pozostawić w ciepłym miejscu, aż dojrzeje. Później już bardzo łatwo umyć sprzęt.

Anka
20 maja 2016 at 10:14

Witaj, dziękuję za super przepis no i cały blog. Mam pytanie czy masło kokosowe to coś innego niż olej kokosowy np w postaci stałej? I jeszcze jedno czy w Krakowie lub gdzieś w niedalekiej okolicy szykuje się jakiś warsztacik?

Całkiem Lubię Chwasty
20 maja 2016 at 10:45
– In reply to: Anka

To nazwy stosowane zamiennie. A jest dużo chętnych?

Dominika
21 czerwca 2016 at 19:18

Mogę zamiast oleju rzepakowego dać oliwę z oliwek? Pozdrawiam serdecznie 🙂

Całkiem Lubię Chwasty
23 czerwca 2016 at 13:53
– In reply to: Dominika

Dominiko, możesz. Należy obliczyć wtedy odpowiednią liczbę wodorotlenku sodu, którą należy dodać do mydła.

Kasia
5 stycznia 2017 at 21:28

Rozumiem, że masło kokosowe i olej kokosowy to coś zupełnie innego? Jest jakiś podobny przepis z olejem kokosowym?
Pozdrawiam 🙂

Całkiem Lubiąca Chwasty
7 stycznia 2017 at 12:09
– In reply to: Kasia

Kasiu, masło kokosowe i olej kokosowy to zamienne pojęcia. Chyba że masz olej kokosowy frakcjonowany. Wtedy to co innego.

Kasia
7 stycznia 2017 at 15:50
– In reply to: Całkiem Lubiąca Chwasty

Pięknie dziękuję za odpowiedź. Mam zwykły kokosowy, więc biorę sie do pracy 🙂 pozdrawiam

Ola
21 stycznia 2017 at 09:31

Witam. Nie będę tutaj oryginalna w pytaniu, ale czy zamiast oleju rzepakowego i kokosowego można zrobić mydło tylko z jednego rodzaju oleju np. słonecznikowego? Z góry dziękuję za odpowiedź 🙂

Całkiem Lubiąca Chwasty
22 stycznia 2017 at 21:27
– In reply to: Ola

Hej Ola,
używając jedynie oleju słonecznikowego do otrzymania mydła sodowego, otrzymasz bardzo miękką kostkę mydła, która będzie słabo się pienić. Olej słonecznikowy nierafinowany też dosyć szybko jełczeje. Mogłabyś próbować zredukować ilość wody w przepisie, żeby kostka była twardsza, ale to już troszkę wyższa szkoła jazdy.
Używając też oleju słonecznikowego należy zmienić ilość NaOH w przepisie, ponieważ olej słonecznikowy ma inną liczbę zmydlania niż podane oleje.
Jeżeli przymierzasz się do wykonania pierwszego mydła, polecam mydło rzepakowe gospodarcze. Tanie, szybkie w wykonaniu i od razu do użytku.

Lula
3 kwietnia 2017 at 17:58

Czy to mydło jest twarde cy raczej miękkie?

Całkiem Lubiąca Chwasty
8 kwietnia 2017 at 14:16
– In reply to: Lula

Hej Lula, twardość mydła jest średnia, jak na mydło w kostce. W polecanym przedziale liczbowym twardości (od 29-54) mydło z powyższego przepisu ma 35.

Magda
17 kwietnia 2017 at 20:55

Dzięki za wpis, zamierzam zrobić po raz pierwszy własne mydło i w związku z tym mam pytanie: gdzie kupujesz wodorotlenek sodu? Patrzyłam na Allegro i w sklepach chemicznych w moim mieście i wszędzie mają w plastikowych opakowaniach a ja chciałabym zw. Pozdrawiam

Całkiem Lubiąca Chwasty
19 kwietnia 2017 at 22:08
– In reply to: Magda

Miło mi, że wpis Cię zainteresował. Kupuję najczęściej w firmie Biomus, w nie większych opakowaniach HDPE niż kilogramowe. Wodorotlenek sodu to substancja higroskopijna (chłonie wilgoć z powierza) i przy częstym otwieraniu tego samego opakowania, nabiera wilgoci i się zbryla.
Nie spotkałam się jeszcze z opakowaniami NaOH lub KOH będących bardziej zw.

Sandra
16 października 2018 at 20:11

Właśnie zrobiłam 🙂 do 1/3 dodałam kakao i zamieszkałam patyczkiem aby powstała zebra 🙂 zobaczymy czy wyjdą na święta 🙂

Całkiem Lubiąca Chwasty
19 października 2018 at 20:15
– In reply to: Sandra

Bosko! Będą prezenty 🙂

Karolina
9 listopada 2018 at 11:48

Mam pytanie o ilość olejku eterycznego jaki mogę dodać do mydła. Chciałabym zacząć swoja przygodę z mydłami domowej roboty właśnie od tego prostego przepisu. Święta się zbliżają więc biorę się do pracy. Będę wdzięczna za odpowiedź, bo na kalkulatorze mydlarskim ciężko mi to wyliczyć.

Całkiem Lubiąca Chwasty
9 listopada 2018 at 16:27
– In reply to: Karolina

Trzymam kciuki za udane prezenty.
Zazwyczaj olejków eterycznych dodaję w ilości 3% masy tłuszczów.

Daria
16 maja 2020 at 16:45

To moje pierwsze mydlo. Wczoraj robiłam na zimno i już lezakuje. Dziś chciałabym zrobić na ciepło żeby móc szybciutko z niego korzystać. Czy ono nadaje się do mycia włosów? To moje pierwsze kroki mydlane

Całkiem Lubiąca Chwasty
16 maja 2020 at 18:13
– In reply to: Daria

Gratuluję pierwszego mydła.
To mydło nie nadaje się do mycia włosów.
Do mycia włosów najlepsze są mydła z małym przetłuszczeniem. Z mojego doświadczenia do 3% i niemalże z samego oleju kokosowego.
Mydło przez zasadowy odczyn otwiera łuski włosów i przez to mogą się plątać w myciu i ogólnie szybciej niszczyć.

Leave a reply