Uniwersalne mydło gospodarcze w płynie w ekspresowej technice

Uniwersalne mydło gospodarcze w płynie to mydło otrzymane z jednego tłuszczu- oleju kokosowego zmydlonego wodorotlenkiem potasu (KOH). Z definicji mydła powstałe z KOH, są mydłami szarymi. Swoją płynną postać mydło zawdzięcza rozpuszczeniu w glicerynie.

Olej, czy jak kto woli, masło kokosowe, to jeden z najbogatszych tłuszczów w kwas laurynowy (kwas dodekanowy). Kwas laurynowy zmydlony wodorotlenkiem potasu przechodzi w laurynian potasu (potassium laurate), który zwiększa twardość w mydłach i potęguje właściwości myjące. Mydła powstałe z kwasu laurynowego tworzą największą i najbardziej puszystą pianę spośród wszystkich innych soli sodowych/potasowych kwasów tłuszczowych. Piana ta, choć efektowna i o dużych oczkach, ma tendencję do szybkiego opadania przez niski parametr kremowości, więc olej kokosowy samodzielnie nie da dla przykładu dobrego mydła do golenia.

Za to mydło z oleju kokosowego wspaniale sprawdza się jako hypoalergiczny i ekologiczny środek czystości.

Posiada wysoki potencjał pianotwórczy, przez co ułatwia usuwanie brudu. A zdolności tworzenia piany zachowuje nawet w wodzie tak słonej, jak woda morska, gdzie każde inne mydło okazywałoby się bezużyteczną mazią.

Uniwersalność tego środka polega na możliwości wykorzystania go w celu czyszczenia różnych powierzchni, prania w nim tkanin oraz użycia go jako bazy do sporządzenia mydlanego płynu do mycia naczyń, czy pasty piorącej do pralek automatycznych.

Uniwersalne mydło gospodarcze kokosowe w płynie to mydlany następca bardzo lubianego mydła Wielka Piana, również mydła gospodarczego, tyle że w formie pasty. Oba mydła mogą posłużyć jako baza wielu domowych środków czystości jak płyn do mycia naczyń, czy pasta piorąca. Jednak wykonanie tego mydła w płynnej formie jest o wiele mniej wymagające czasowo i pozwala na o wiele szybsze uzyskanie trwalszych niż wcześniej i również szybszych oraz łatwiejszych do wykonania mydlanych  …. hmm…… przetworów.

Porównanie: uniwersalne mydło gospodarcze kokosowe w płynie  a  mydło Wielka Piana 

Porównanie pod względem zawartości procentowej składników w obu mydłach znajdziecie w tabeli, a wyjaśnienie znaczenia tych różnic  — w treści, nieco niżej.

Nazwa składników UNIWERSALNE MYDŁO GOSPODARCZE KOKOSOWE W PŁYNIE

Zawartość [%] składników

PORÓWNANIE MYDŁO WIELKA PIANA

KOKOSOWE GOSPODARCZE

W PAŚCIE

Zawartość [%] składników

KOH 6,73 % < 11,8 %
Kwas cytrynowy 0,23 % > 0,00 %
Olej kokosowy 22,82 % < 41,34 %
Gliceryna 99,9% 50,00 % > 0,00 %
Woda  1 + 2 3,56 % + 16,66 % =  20,22 % < 46,86 %

Uniwersalne mydło gospodarcze kokosowe w płynie od swojego mydlanego poprzednika w formie plastycznej pasty różni się przede wszystkim:

  • Zawartością kwasu cytrynowego, który po reakcji z KOH przechodzi w cytrynian potasu. Ten z kolei zmniejsza powstawanie mydlanego osadu, na który składają się głównie nierozpuszczalne w wodzie mydła wapniowe powstające w kontakcie mydła z twardą wodą.  -> Wpis: Co robi kwas cytrynowy, mlekowy i ocet  w mydle?
  • Zawartością wody; w mydle w płynie jest jej łącznie 20,22%, czyli o ponad połowę mniej niż w mydle w paście, gdzie ilość wody wynosi 46,86%.
  • Dodatkiem glicerolu pełniącego poniższe role:
    • Rozpuszczalnika, dzięki któremu można otrzymać o wiele bardziej skoncentrowane ciekłe mydła, niż w przypadku użycia do rozpuszczania jedynie wody. Gdyby podkusiło was, aby glicerol w przepisie na uniwersalne mydło w płynie zastąpić wodą, to niestety, do równomiernego rozpuszczenia będzie trzeba użyć znacznie większej jej ilości, przez co straci się na gęstości mydła i trwałości pod względem mikrobiologicznym.
    • Humektantu, czyli substancji zapobiegającej wysychaniu mydła przy ujściu dozownika, pompki. Mimo iż gliceryna powstaje w każdym mydle w wyniku zmydlania tłuszczów wodorotlenkami, to jednak jest jej za mało, by zapobiegać wysychaniu, więc jej dodatkowa ilość jest bardzo istotna dla komfortu użytkowania.
    • Konserwantu, substancji wspomagającej działanie konserwujące poprzez obniżenie aktywności wody, która jest doskonałą pożywką dla mikroflory. Nie ma tu znaczenia procentowa zawartość wody w produkcie, lecz  woda dostępna dla drobnoustrojów. Wraz ze wzrostem ciśnienia osmotycznego roztworu i malejącą aktywnością wody, mikroorganizmy zmuszane są do wydatkowania energii na utrzymanie stanu napięcia komórkowego. Ograniczają swój wzrost, wydłużają fazę spoczynkową i czas generacji, czyli okres potrzebny do podwojenia liczby komórek w populacji. [1]
      • W różnych źródłach można znaleźć odmienne stężenia konserwujące glicerolu, którego działanie opiera się na zasadzie ciśnienia osmotycznego. Stosując glicerynę jako jedyną substancję zapewniającą trwałość produktu, należy pamiętać o tym, że gliceryna jako humektant, absorbuje wilgoć również z powietrza, dlatego dla mikrobiologicznego bezpieczeństwa kosmetyku, warto zastosować stężenia wyższe niż 20%.
      •  Według dr F. Modrzejewskiego [3] gliceryna posiada właściwości konserwujące w stopniu nieco mniejszym niż alkohol etylowy, wykazujący działanie bakteriostatyczne w stężeniu od 18% wzwyż.
      • International Journal of Cosmetic Science podaje, że 20% stężenia w/w (wagowo/wagowe) gliceryny są używane do zredukowania aktywności wody w produktach kosmetycznych. [2]
      • Z kolei w materiałach szkoleniowych z Kongresu Kosmetycznego można znaleźć informację o 40% stężeniu gliceryny redukującym aktywność wody i wirtualny wzrost mikroorganizmów. [4]
      • Natomiast Ledward (1985 ) badając aktywność wody w żywności stwierdził, że wartość niższą niż aw=0,85 można osiągnąć stosując glicerol jako 15-45% produktu.  [5]. Właśnie do wartości aw=0,85 dążą producenci, aby osiągnąć żywność trwałą w temperaturze pokojowej przez długi okres czasu, tzw. shelf-stable food. [6]
      • Dla porównania większość bakterii może bytować w środowiskach, których aktywność wody wynosi powyżej aw=0,95. Aktywność czystej chemicznie wody wynosi aw=1,0. Mikroorganizmy z grupy drożdży preferują środowiska o wartości pomiędzy aw=0,60 a aw=0,88. Grzyby strzępkowe wykazują wzrost powyżej aw=0,60. Poniżej wartości aw=0,60 nie obserwuje się wzrostu mikroorganizmów. [1]
      • Uniwersalne mydło gospodarcze w płynie zawiera 50% glicerolu, więc biorąc pod uwagę powyższe dane, powinno być odporne na rozwój mikroorganizmów. Dla 100% pewności trwałości produktu należałoby wykonać pomiar aktywności wody.

 

E K S P R E S O W A     T E C H N I K A     W Y K O N A N I A  uniwersalnego mydła gospodarczego w płynie

Stosując ekspresową technikę wykonywania mydła w płynie przyśpieszamy proces otrzymywania mydła, co nie tylko oszczędza czas, ale też czyni proces bardziej bezpiecznym, ponieważ mydło nie pozostaje bez nadzoru. Również zmniejszamy ryzyko zetknięcia z substancjami żrącymi. Dodatkowo unikamy strat spowodowanych przelewaniem istotnych składników z naczynia do naczynia, które mogą wpłynąć na walory mydła i redukujemy ryzyko ewentualnego podrażnienie błon śluzowych spowodowanych oparami ługu.

Czas, w jakim można otrzymać mydło stosując tę technikę zależy od ilości mydlanej masy oraz intensywności blendowania i podgrzewania. 100 g tego mydła może być gotowe w 10 minut, a z ilością 5000 g   można się wyrobić w niespełna godzinę.

WBREW MYDLARSKIM ZASADOM

Technika łamie ogólnie przyjęte w mydlarstwie zasady. Jednak takie postępowanie jest konkretnie uzasadnione.

Zamiast wsypywać wodorotlenek potasu do wody w celu uzyskania ługu, praktykujemy kolejność przeciwną; to wodny roztwór kwasu cytrynowego wlewamy do naczynia z wodorotlenkiem.

Zaletą takiego postępowania jest uniknięcie strat w ługu podczas przelewania z naczynia do naczynia oraz zagrożenia związanego z myciem naczynia po żrącej substancji.

Ważne jest, aby wspomniane naczynie z wodorotlenkiem było odporne na wysokie zmiany temperatur, posiadało dopasowaną, przezroczystą pokrywkę i pod względem wielkości było dobrane tak, aby pomieściło całość gotowego mydła w płynie. -> Wspaniale w tej roli sprawdza się garnek ze stali nierdzewnej w komplecie ze szklaną pokrywką.

Przygotowanie ługu w garnku z pokrywką zmniejsza też narażenie na opary ługu drażniące błony śluzowe dróg oddechowych, które powstają w wyniku dysocjacji (rozpadu na jony KOH  →  K+  +  OH− ) wodorotlenku potasu  w obecności wody.

Korzystając z tej metody, należy mieć na uwadze, że podczas rozpuszczania wodorotlenków w wodnych roztworach kwasów, wydziela się o wiele więcej ciepła, niż w razie rozpuszczania silnej zasady jedynie w wodzie. Ług nagrzewa się tym intensywniej, im bardziej jest stężony, tzn. im mniejsza ilość wody w roztworze stosunku do NaOH/KOH.

Temperatura ługu z przepisu, do którego sporządzenia użyto wody o temperaturze pokojowej, jest bliska temperaturze wrzenia. Jest to powód, dla którego polecam użyć zimnej wody w pierwszych etapach tworzenia mydła.

 

Kolejna mydlarska zasada, która w ekspresowej technice tworzenia mydeł w płynie nie ma zastosowania zastosowania, polega na dodawaniu ługu do tłuszczu.

Wlewanie ługu do tłuszczu ma swoje uzasadnienie w otrzymywaniu mydeł w metodzie ,,na zimno”, ale w technice ,,na gorąco”,  której masa mydlana jest miksowana na wielu etapach zmydlania i całość procesu zachodzi w intensywnym tempie,  schemat dodawania ługu do tłuszczu, nie ma dużego znaczenia.

W  ekspresowej technice, polecam odwrotną kolejność uzasadnioną przygotowaniem ługu w naczyniu, w którym powstaje całe mydło. Kieruję się również faktem, że mydło jest przygotowywane w metodzie ,,na gorąco”, gdzie przez proces zmydlania przechodzi cała masa mydlana w intensywnym tempie i jednolitość mydlanej masy nie ma wielkiego znaczenia.

P R O P O R C J E

UNIWERSALNE MYDŁO GOSPODARCZE KOKOSOWE W PŁYNIE

Nazwa składników Masa [g] składników

Na 5000,0 mydła

Funkcja składników Zawartość [%] składników
KOH 336,5

ŁUG

6,73 %

Kwas cytrynowy 11,5

0,23 %

Woda – 1 – zimna 178,0

3,56 %

Olej kokosowy 1141,0

TŁUSZCZ

22,82 %

Gliceryna 99,9% 2500,0

ROZPUSZCZALNIK

50,00 %

Woda – 2- gorąca 833,0

16,66 %

W Y K O N A N I E

ETAP 1  – KOH

Odważ wodorotlenek potasu.

-> Najlepiej bezpośrednio do garnka z przezroczystą pokrywką, który posłuży do przygotowywania całego mydła.

ETAP 2 – woda – 1 – zimna + kwas cytrynowy

W osobnym naczyniu, w zimnej wodzie-1- rozpuść kwas cytrynowy.

Powstały roztwór wlej do garnka z wodorotlenkiem potasu przez lekko uchyloną pokrywkę.

Zakryj garnek pokrywką i delikatnie nim mieszaj do momentu całkowitego rozpuszczenia KOH.

!  ->W wyniku zachodzących egzoenergetycznych reakcji chemicznych powstaje bardzo dużo ciepła i w tak stężonym ługu temperatura może dojść nawet do stu stopni.

?  ->Wspomniane reakcje to:

  1. dysocjacja wodorotlenku potasu w wodzie,
  2. reakcja KOH z kwasem cytrynowym, w wyniku której powstaje cytrynian potasu.
ETAP 3 – olej kokosowy

Blenduj olej kokosowy z ługiem do momentu, w którym masa mydlana stężeje.

-> Olej kokosowy przed dodaniem do ługu bezpieczniej jest ogrzać do płynnej postaci. 

Proces przejścia mydła w fazę żelową.

? -> Fazę żelową mydła można rozpoznać po tym, że z twardej, matowej i nieprzejrzystej masy, przechodzi w przezroczystą, szklistą i miękką, jakby żelową konsystencję.

! -> Oziębienie mydła  w tej fazie  powoduje jego twardnienie i utrudnia przeprowadzenie dalszych etapów. Jednak nie podgrzewaj masy mydlanej zbyt intensywnie, ponieważ zbyt intensywny dopływ energii cieplnej powoduje podnoszenie i gwałtowne wyrzucanie mydła

! -> Na wypadek kipienia masy mydlanej miej pod ręką odważoną ilość gliceryny. Zalej nią kipiące mydło, zanim zdąży opuścić garnek. 

ETAP 4 – gliceryna

Glicerol dodaj  po przejściu masy mydlanej w fazę żelową. Dokładnie zblenduj składniki, aby pozbyć się wszystkich grudek, co znacznie przyśpieszy rozpuszczanie mydła.

Etap 4 bez kipienia mydła.

 

-> Jeżeli mydło kipiało, nie podgrzewaj go dodatkowo na tym etapie.

! ->  Jeżeli mydło zacznie kipieć po dodaniu glicerolu przez zbytnie podgrzewanie, będzie miało o wiele wyższą temperaturę niż 100-stopni Celsjusza. W żadnym wypadku nie zalewaj mydła wodą, ponieważ będzie kipiało i chlapało jeszcze intensywniej. Najlepszy ratunek w tej kryzysowej sytuacji to przelanie mydła do innego naczynia odpornego na wysokie zmiany temperatur.

ETAP 5 – woda – 2- gorąca

Wmieszaj w mydło gorącą wodę. Najlepiej delikatnie, bez użycia blendera. Przy blendowaniu do masy mydlanej wprowadzona zostaje spora ilość tlenu. Pęcherzyki powietrza zakłócają klarowność mydła. Można się ich pozbyć:

  1. przez doprowadzenie mydła do wrzenia
  2. lub cierpliwe podgrzewanie.

-> Proces klarowania można przyśpieszyć, spryskując powierzchnię mydła niewielką ilością etanolu lub izopropanolu.

ZASTOSOWANIA uniwersalnego mydła gospodarczego w płynie

Tak powstałe mydło może posłużyć jako hypoalergiczny i ekologiczny, szybko biodegradowalny środek czystości.

Uniwersalność tego mydła polega na możliwości wykorzystania go w celu czyszczenia różnych powierzchni, prania w nim tkanin oraz użycia go jako bazy do sporządzenia mydlanego płynu do mycia naczyń, czy pasty piorącej do pralek automatycznych.

Poleca się pranie w szarym mydle tkanin, ubrań użytkowanych przez niemowlęta i alergików. Najbezpieczniej jest czyścić nim włókna celulozowe jak bawełna, len czy wiskoza. Należy pamiętać o tym, że ogólnie mydła owszem, pozostawiają pranie miękkie (szczególnie te z dużą zawartością gliceryny) i odświeżone, ale gorzej niż standardowe detergenty radzą sobie z usuwaniem tłuszczu, więc tego rodzaju plamy wymagają zapierania.

D
O
Z
O
W
A
N
I
E

PRALKI AUTOMATYCZNE

o pojemności bębna  4-5kg:

Twardość wody Intensywność zabrudzenia
lekkie średnie mocne
miękka 30 ml 45ml 65ml
średnia 45ml 65ml 100ml
twarda 55ml 100ml 135ml

PRANIE RĘCZNE

na 1000ml wody:

Twardość wody Intensywność zabrudzenia
lekkie średnie mocne
miękka 7ml 11ml 15ml
średnia 11ml 15ml 24ml
twarda 13ml 24ml 32ml
W S K A Z Ó W K I  przy praniu:

-> Dodanie olejków eterycznych do prania (do mydła lub octu) sprawi, że tkaniny będą pachniały do momentu wysuszenia.
-> Dodanie octu do płukania pomoże zwalczyć osad w pralce.

A w parę minut i z dodatkiem niewielkiej ilości składników uniwersalne mydło gospodarcze w płynie można przemienić w:

  1. mydlany, gęsty płyn do mycia naczyń z olejkami eterycznymi, który nie pozostawia osadu 
  2. lub  aromatyczną pastę piorącą 

15 myśli na “Uniwersalne mydło gospodarcze w płynie w ekspresowej technice”

  1. Pingback: Ekspresowa metoda: mydlany płyn do mycia naczyń – Całkiem Lubię Chwasty

  2. Pingback: EKSPRESOWA RECEPTURA: MYDLANA PASTA PIORĄCA – Całkiem Lubię Chwasty

  3. Witam! Dziękuję za inspirację i cudowne przepisy! Pytanie od laika…czy gliceryna 99.5% też będzie ok??? Pytanie drugie czy węglan sodu z przepisu na pastę to po prostu soda oczyszczona spożywcza??? Będę bardzo zobowiązana za odpowiedzi! Pozdrawiam serdecznie!

  4. Czy robiąc pastę/płyn piorący z przygotowanego wcześniej rzepakowego można dodać glicerynę/gliceryt z kwiatów, ziół? Jakie proporcje?

  5. Przyczyną może być za niska temperatura przy dodawaniu gliceryny i takim wypadku należałoby podgrzewać dalej.
    Mogłabyś dokładniej opisać, w jakich dokładne warunkach mydło stwardniało na beton?
    Do tej pory przy stosowaniu metody ekspresowej techniki, podobne zdarzenie nigdy nie miało miejsca.

  6. Witam serdecznie! Mam pytanie odnośnie kroku 3…po dodaniu oleju do ługu i zblendowaniu rzeczywiście doszłam do konsystencji gęstego budyniu jednak nawet po godzinie podgrzewania mydła nie udało mi sie przejść do fazy żelowej. Co może być przyczyną takiej sytuacji? Czy jest opcja, że cała woda wyparowała? Czy po uzyskaniu takiej konsystencji dalej używam blendera czy wystarczy już samo podgrzewanie? Czy w takiej sytuacji mydło jest do uratowania i mogę dodawać dalej glicerynę i dokończyć przepis?
    Dodam, że proporcje to 40% zatem moim celem jest zrobienie 2 kg mydła.
    Z góry bardzo dziękuję za odpowiedzi na powyższe pytania 🙂
    Pozdrawiam serdecznie
    Patrycja

  7. Cześć, minęło już parę dni od zostawienia komentarza. Myślę, że na pewno już Ci się udało wykończyć mydło.
    Mimo upływu czasu postaram się pomóc, choć na odległość jest pod górkę.
    Możliwe, że:
    a) woda z ługu wyparowała. To sytuacja do zaobserwowania podczas tworzenia mydła. Gdyby tak było, to wystarczy dodać niewielką ilość wody na etapie ługu i doprowadzić do całkowitego rozpuszczenia KOH. Mydło też będzie udane, jeżeli woda wyparuje i będzie się dodawało kolejne składniki z przepisu. Wtedy nie zaobserwuje się faz/etapów opisanych w metodzie, bo reakcja zmydlania zacznie zachodzić, dopiero gdy wodorotlenek potasu będzie mógł się rozpuścić. W takim wypadku nie ma co liczyć na ekspresowe wykonanie mydła. Prawdopodobnie proces zajmie parę godzin, ale mydło będzie udane.
    b) faza żelowa zaszła, tylko w sposób mało zauważalny, np. brak ciemniejszego koloru, masy i brak zmiany na bardziej szklistą, przejrzystą przez bąbelki powietrza w masie mydlanej, spienienie masy mydlanej. Taką sytuację można by było rozpoznać przez zmianę twardości masy mydlanej, tj.: z twardej w miękką. Gdyby masa rzeczywiście nie przechodziła przez fazę żelową, proponuję:
    1)zwiększyć grzanie,
    2)dodać niewielką ilość gliceryny w celu przyśpieszenia procesu zmydlania. Niewielką, bo reszta przyda się do ewentualnego ratunku w wypadku kipienia mydła.

    Koniecznie daj znać, co u Ciebie dalej zaszło.

  8. Hej!
    Wydaje mi, że mówimy tutaj o sytuacji B zwłaszcza, że przez ułamek sekundy miałam już nadzieję, że to to ale szybko jakoś ta masa przesła własnie w taka budyniową. Cała akcja skończyła się tak, że gotowałam nadal…do budyniu dodałam glicerynę i dokończyłam cały przepis na mydło…efekt był w konsystencji nawet ok ale ten kolor…pokłóciłam się przy okazji z mężem bo każdy z Nas miał swoje zdanie na ten temat i poszliśmy spać ;)…a rano!!!! mydło sie wykrastylizował i wyglądało tak jak na Twoich zdjęciach!!! 🙂 dokończyłam przepisem na płyn do mycia naczyń i jestem szcześliwą posiadaczką kolejnej “chemi” domowej, któa znika na zawsze z listy zakupów 🙂 Polecam przepis każdemu!!!! 🙂 ten zapach i piana 🙂

  9. Mydło super! Właśnie zrobiłam po raz pierwszy. Świetna konsystencja i fajnie się pieni. Zamówiłam betainę kokamidopropylową w celu zrobienia płynu do naczyń, ale mam wrażenie, że i bez niej piana jest ok. Nasuwa mi się jeszcze jedno pytanie, czy na bazie takiego mydła dałoby się zrobić mydło w płynie / żel pod prysznic?

  10. Witam serdecznie, mydło wyszło ekstra! Super się pieni, ma przyjemny zapach i fajną konsystencję. Pierwszy raz robiłam mydło i okazało się, że nie jest to skomplikowane ani czasochłonne. I nasunęło mi się taką myśl, czy podobną metodą nie dałoby się zrobić mydło w płynie do rąk lub żel pod prysznic np. z oleju kokosowego ekstra vergine z dodatkami innych fajnych olei ?

  11. Beata, gratulacje!
    Mydło gospodarcze kokosowe nie pozostawia osadu na naczyniach, gdy do ich mycia używa się miękkiej wody. W takich warunkach dodatek betainy jest zbędny 🙂
    Na bazie mydła gospodarczego kokosowego, jak i na bazie przedstawionej we wpisie techniki można wykonać pielęgnacyjne mydło w płynie (do rąk/ciała/twarzy). To szeroki temat i przedstawię go w osobnym wpisie.

  12. Czekam i ja z niecierpliwością na temat tego jak przekształcić to mydło w żel pod prysznic/mydło w płynie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *