W służbie niemarnowania zasobów mydlanych. Co robi ocet, kwas cytrynowy i mlekowy w mydle.

Co się stanie, gdy połączysz gotowe mydło z octem, kwasem cytrynowym lub mlekowym?
Na pewno nic, co dobrze myje, choć to wcale nie takie oczywiste. Wiele internetowych przepisów na płyny do mycia naczyń bazuje na duecie mydła z kwaskiem cytrynowym lub octem.W praktyce takie połączenie nie jest zbyt korzystne ze względu na to, że kwasy neutralizują zasady. Mydło ma odczyn zasadowy i gdy dodajemy do niego porcję  kwasu (octu, kwasku cytrynowego, kwasu mlekowego), wytrąca się z mydła biały osad wolnych kwasów tłuszczowych, który jest nierozpuszczalny w wodzie. [Biały serowaty osad na zdjęciach].

Osad jest tłusty i uwierzcie mi, bardzo trudno nim cokolwiek wyczyścić.

Podsumowując, jeśli chodzi nam o skutecznie czyszczący środek, to dodatek kwasu (octu/kwasku cytrynowego) do gotowego mydła równa się strzałowi w stopę.

Jeśli szukasz przepisów na skutecznie czyszczące mikstury, w tym płyn do mycia naczyń, zajrzyj do postu o zastosowaniach mydła gospodarczego Wielka Piana. 

Jednak odpowiednio użyte kwasy w mydle mają swoje zalety. Mogą sprawić, że mydło będzie pozostawiało mniej osadu w twardej wodzie lub też lepiej pielęgnowało skórę. Odpowiednie proporcje zapobiegną negatywnym skutkom długiego leżakowania mydła, czyli jełczeniu i pękaniu.

 KWAS CYTRYNOWY

 Ile dodać kwasku cytrynowego oraz zalety i wady poszczególnych stężeń.

  • Zwykle stosuje się od 0,1% do 3% masy tłuszczów (MT) użytych do mydła. Inaczej mówiąc od 1g do 30g kwasku cytrynowego na 1000g oleju, w zależności od potrzeb.
  • Zalety:
    • Kwasek cytrynowy redukuje efekt twardej wody poprzez usuwanie jonów wapnia i magnezu. Do twardej wody poleca się używać 3% MT.
    • W większej ilości niż 3% MT zapobiega pomarańczowym plamkom na mydle, czyli jełczeniu. [Dla jednych jełczenie, dla drugich uszlachetnienie. Sprawdź mydło Aleppo.]
  • Wady:
    • Po pierwsze- zmniejsza pienienie się mydła.
    • Po drugie- im więcej kwasku cytrynowego, tym mydło jest bardziej miękkie.
    • Za to ilość kwasku przekraczająca 2% masy tłuszczy może spowodować, że z czasem wytworzą się kryształki na powierzchni mydła. Nawiasem mówiąc nie są niebezpieczne, tyle że czasem nie odpowiadają wizji twórcy. Ilość 1,5% i 2,0% nie powoduje tego problemu.

I teraz najważniejsza kwestia. Kwasek cytrynowy neutralizuje część wodorotlenku i dzięki temu powstaje cytrynian sodu (z NaOH) lub potasu (z KOH), przez co zwiększa się przetłuszczenie mydła. Aby utrzymać kontrolę nad przetłuszczeniem, trzeba wziąć pod uwagę, że 10 g kwasu cytrynowego neutralizuje 6,24 g NaOH lub 8,42 g KOH.

UWAGA! W gotowym cytrynianie sodu/potasu kwas cytrynowy jest już odpowiednio zneutralizowany.

W jakim etapie dodać kwasek cytrynowy do mydła?

Kwasek należy rozpuścić w wodzie, która ma tworzyć ług a następnie stopniowo  rozpuszczać w niej wodorotlenek sodu/potasu.

OCET

Dodatek octu, czyli 5% roztworu kwasu octowego (popularne stężenie kwasu octowego w occie spirytusowym to 5%) do gotowego mydła również prowadzi do mniej lub bardziej kontrolowanego zwiększenia przetłuszczenia.

Jak nie dopuścić do niekontrolowanego zwiększenia przetłuszczenia?

  • Wystarczy na każde 28g  5% octu dodać 1 g NaOH lub 1,4 g KOH.
  • Zneutralizowany w ten sposób ocet, czyli octan sodu/potasu w ilości nie większej niż 3% w mydle, zachowuje się podobnie jak mleczan sodu- utwardza mydło, zwiększa jego elastyczność- zapobiega pękaniu długo leżakowanych mydeł.

W jakim etapie dodać ocet do mydła?

5% octu można użyć jako całość wody w mydle i w nim należy ostrożnie rozpuścić wodorotlenek sodu lub potasu.

KWAS MLEKOWY

  • 80% roztwór kwasu mlekowego można dostać w sklepach chemicznych.
  • Jogurt zawiera ok. 0,5%-1% kwasu mlekowego
  • zazwyczaj stosuje się 5-10g kwasu mlekowego na 1000g MT
  • 10 g kwasu mlekowego neutralizuje  4,44g NaOH lub 6,23 g KOH.
  • jeżeli korzystasz z czystego kwasu mlekowego lub jego roztworu, rozpuść go w wodzie, a następnie stopniowo rozpuszczaj w nim wodorotlenek.
  • Kwas mlekowy po zneutralizowaniu, czyli mleczan sodu/potasu w ilości większa twardość i elastyczność kostek oraz zapobiega ich pękaniu w skutek długiego przechowywania. Polepsza również rozpuszczalność mydeł w płynie.
  • Ilość 10g czystego (100%, 99%) kwasu mlekowego neutralizuje 4,44g NaOH.
    Żeby wiedzieć, ile g NaOH neutralizuje 10g roztworu kwasu mlekowego o stężeniu 80%, należy wykonać obliczenia.
    W 10g 80%r-ru kwasu mlekowego znajduje się 8g czystego kwasu mlekowego, a 10g czystego kwasu neutralizuje 4,44g NaOH.
    Proporcje wyglądają następująco:
    10g k.mlekowego -> 4,44g NaOH
    8g k.mlekowego -> X
    tutaj robimy obliczeniowy krzyżaczek:
    X * 10g = 8g * 4,44g
    X * 10g = 35,52g
    X = 3,552g
    Podsumowując, 10g 80% r-ru kwasu mlekowego neutralizuje nam 3,552g NaOH.
    Żeby nie zwiększyć przetłuszczenia dodając 10g kwasu mlekowego 80%, powinniśmy zwiększyć ilość NaOH o 3,552g.

 Gdy korzystasz z mleczanu sodu, który najczęściej można kupić w postaci 60% roztworu mleczanu sodu

  • poleca się używać od 1% do 5% MT,
  • większe ilości niż 3% MT mogą sprawić, że mydła będą miękkie i bardziej gumowate,
  • mleczan sodu nie neutralizuje wodorotlenków, więc nie należy dodawać dodatkowej porcji NaOH lub KOH,
  • mleczan sodu w postaci 60% r-ru (w 100g roztworu znajduje się 60g mleczanu sodu i 40g wody destylowanej) dodajemy do fazy tłuszczowej, przed zmieszaniem z ługiem lub do fazy mydlanego budyniu.
  • mleczan sodu w postaci proszku należy rozpuścić w wodzie i dodawać tak, jak 60% roztwór mleczanu sodu,

Podsumowanie w tabeli

Na zdjęciach: roztwór 50% mydła gospodarczego rzepakowego z dodatkiem wypisanych kwasów. 

5 komentarzy

  • Reply
    Agnieszka
    15 marca 2017 at 07:37

    Witam, czyli rozumiem ze jeżeli robię mydło i mam kwas mlekowy 80% to na każde 10 g kwasu mlekowego musze dodać 4,44 NaOH dodatkowo?

    • Reply
      Całkiem Lubiąca Chwasty
      15 marca 2017 at 13:16

      Dziękuję, że zadałaś tak ważne pytanie.
      Ilość 10g czystego (100%, 99%) kwasu mlekowego neutralizuje 4,44g NaOH.
      Żeby wiedzieć, ile g NaOH neutralizuje 10g roztworu kwasu mlekowego o stężeniu 80%, należy wykonać obliczenia.
      W 10g 80%r-ru kwasu mlekowego znajduje się 8g czystego kwasu mlekowego, a 10g czystego kwasu neutralizuje 4,44g NaOH.
      Proporcje wyglądają następująco:
      10g k.mlekowego -> 4,44g NaOH
      8g k.mlekowego -> X
      tutaj robimy obliczeniowy krzyżaczek:
      X * 10g = 8g * 4,44g
      X * 10g = 35,52g
      X = 3,552g
      Podsumowując, 10g 80% r-ru kwasu mlekowego neutralizuje nam 3,552g NaOH.
      Żeby nie zwiększyć przetłuszczenia dodając 10g kwasu mlekowego 80%, powinniśmy zwiększyć ilość NaOH o 3,552g.

  • Reply
    Martyna
    15 marca 2017 at 22:53

    A ja właśnie myję naczynia mydłem z dodatkiem kwasu cytrynowego i sody i naprawdę jestem z niego bardzo zadowolona, bo wszystko domywa. Może chodzi o to, że nie można przesadzać z ilością kwasu w myślę?

    • Reply
      Całkiem Lubiąca Chwasty
      16 marca 2017 at 16:26

      Cieszę się, że u Ciebie taki płyn się sprawdza i dziękuję za zostawienie komentarza.
      Wszystko jest kwestią proporcji.
      Kwaskiem wybijasz z mydła część wolnych kwasów tłuszczowych, ale widocznie nie na tyle, żeby było to zauważalne w myciu. Soda kalcynowana posiada też właściwości zmydlania tłuszczy, więc u Ciebie może przerobić na mydło te tłuszcze, które przez dodatek kwasku cytrynowego zostały wybite z mydła.
      Twardość wody, w której się myje naczynia i tłuszcze użyte do stworzenia konkretnego mydła też mają znaczenie.
      Podsumowując, na skuteczność mycia naczyń wpływa wiele czynników.

  • Reply
    lilkakg
    2 kwietnia 2017 at 07:40

    Bardzo dziękuję! Przekazałaś mnóstwo przydatnych informacji 🙂

  • Leave a Reply